11 grudnia 2009 roku, w gościnnych progach 1 Szpitala Wojskowego, który użyczył nam Sali Konferencyjnej, odbyło się pierwsze małe szkolenie dla pracowników ochrony zdrowia, poświęcone boreliozie i innym chorobom odkleszczowym w ujęciu ILADS. Na spotkanie przybyło prawie 40 osób- głównie z Lublina i okolic, ale także z tak odległych miejscowości, jak Szamotuły, Olsztyn czy Gorzów Wielkopolski. Byli to przede wszystkim lekarze pierwszego kontaktu, ginekolodzy- położnicy oraz lekarze medycyny pracy, a także kilka pielęgniarek.

Jako pierwsza, głos zabrała dr Edyta Gałęziowska, prezes Fundacji, która wprowadzając w tematykę szkolenia, omówiła środowisko życia kleszczy, ich cykl rozwojowy oraz przedstawiła sytuację epidemiologiczną boreliozy w Polsce na tle Europy. Po tym wprowadzeniu głos zabrała dr Maria Zubiel, neurolog z Łodzi, która w swoim wykładzie skupiła się na możliwych objawach klinicznych boreliozy. Omawiała różnorodność tych objawów, zwracając uwagę, że oprócz rumienia nie ma innego typowego dla boreliozy, co czyni tę chorobę wielkim imitatorem, trudnym do zdiagnozowania. Omawiała także problematykę boreliozy wrodzonej oraz zakażeń u ciężarnych i ich wpływu na rozwój zarodka/ płodu. W swoim wykładzie dr Zubiel najwięcej miejsca przeznaczyła na omówienie zagadnienia zakażeń odkleszczowych u dzieci, odwołując się często do swojego pobytu szkoleniowego u dr Corson w USA. Przesłanie wykładu można podsumować krótko- podstawowym narzędziem diagnostycznym w rękach lekarza powinien być bardzo dokładny wywiad i obserwacja; badania laboratoryjne mogą boreliozę jedynie potwierdzić, a nigdy wykluczyć. Warto w tym miejscu przytoczyć ostatni slajd z prezentacji Pani Doktor:

* Każde dziecko, które choruje po ugryzieniu przez kleszcza, powinno zostać poddane pełnej diagnostyce w kierunku boreliozy i koinfekcji.
* Każde dziecko, które po ugryzieniu przez kleszcza było leczone doustnymi antybiotykami przez 3-4 tygodnie, nie zostało prawdopodobnie odpowiednio wyleczone.
* Początkowo źle prowadzone leczenie, znacząco utrudnia dalsze postępowanie terapeutyczne.
* Neurologiczne oraz neuropsychiatryczne symptomy i objawy są często pierwszymi i jedynymi oznakami istniejącej infekcji.
* Neurologiczne oraz neuropsychiatryczne objawy są najczęstszymi i najbardziej charakterystycznymi objawami istniejącej choroby po źle prowadzonym pierwszorazowym leczeniu.

Jako kolejny wystąpił z wykładem dr Piotr Kurkiewicz, internista z Warszawy, który dokonał prezentacji, a jednocześnie porównania metod leczenia boreliozy i jej koinfekcji wg ILADS i IDSA, wskazując na liczne publikacje naukowe, przemawiające na korzyść ILADS. Od ujęcia boreliozy jako zakażenia wielopatogenowego, poprzez profilaktykę poekspozycyjną, morfologię i metabolizm krętków Borrelia burgdorferi, aż do zawodności metod diagnostyki laboratoryjnej i seronegatywności oraz powodów, przemawiających za przewlekłą terapią antybiotykami, wspomaganymi wybranymi suplementami, leczeniem towarzyszących koinfekcji i badaniami, spełniającymi kryteria EMB, dr Kurkiewicz wprowadził uczestników spotkania w podstawowe zagadnienia, dotyczące spojrzenia ILADS i IDSA na problematykę boreliozy i chorób jej towarzyszących. Wystąpienie Pana Doktora uświadomiło tym, którzy znali tylko polskie zalecenia, że jest także inne stanowisko i że ma ono solidne podstawy naukowe, jednakże brakuje wieloośrodkowych badań, które umożliwiłyby udzielenie odpowiedzi na wiele pytań, nurtujących lekarzy, zajmujących się leczeniem chorób odkleszczowych.

Po przerwie głos zabrała dr Ewa Cisak z Instytutu Medycyny Wsi z Lublina, która omówiła zawiłości, dotyczące diagnostyki laboratoryjnej boreliozy i jej koinfekcji. Zapoznała zebranych słuchaczy z dostępnymi metodami diagnostycznymi, podkreślając, że mimo rozwoju wiedzy, podstawą diagnostyki chorób odkleszczowych pozostaje nadal rozpoznanie kliniczne ze względu na ułomność dostępnych testów i strategie życiowe patogenów. Omówiła możliwe przyczyny seronegatywności podkreślając, że wynik ujemny badania serologicznego w kierunku chorób odkleszczowych oznacza tylko tyle, że nie wykryto wolnych przeciwciał, co nie oznacza, że przeciwciał w ogóle nie ma. Przedstawiła także wyniki badań własnych, wskazujących na stopień zakażenia różnymi patogenami kleszczy oraz na to, że u chorych na boreliozę zazwyczaj można wykryć obecność także innych patogenów, przenoszonych przez kleszcze, powodujących takie choroby, jak bartonellozę, erlichiozę, babeszjozę, toksoplazmozę czy mykoplazmozę. Ciekawe wyniki dotyczyły też chorych z rozpoznanym stwardnieniem rozsianym (SM), u których często można wykryć przeciwciała przeciwko Borrelia burgdorferi.

Jako ostatnia osoba, wystąpiła ponownie prezes Fundacji, dr Edyta Gałęziowska, omawiając krótko sytuację chorego na boreliozę i koinfekcje. Wskazała na źródła stresu u chorych- w tym także na wpływ kontrowersji wokół boreliozy. Wspomniała także o zakwestionowaniu w USA przez Prokuratora Generalnego standardów diagnozowania i leczenia wg IDSA, które są podstawą polskich zaleceń oraz o prawie obowiązującym od 1 lipca 2008r. w Stanie Connecticut, zezwalającym lekarzom na leczenie chorych zgodnie ze stanowiskiem ILADS.

Szkolenie zakończyło się projekcją filmu dokumentalnego „One tick away” („O jednego kleszcza za dużo”), pokazującego losy kilku osób chorych z Wielkiej Brytanii.

Mamy nadzieję, że dzięki temu szkoleniu więcej osób będzie miało szanse na uzyskanie prawidłowej diagnozy i leczenia. Ze względu na zainteresowanie, tego typu przedsięwzięcie zostanie powtórzone wczesną wiosną.

Serdecznie dziękujemy:

- Komendantowi 1 Szpitala Wojskowego w Lublinie za udostępnienie Sali Konferencyjnej

- Pani Agnieszce Jaworskiej za przetłumaczenie filmu

- Panu Kazimierzowi Wiśniewskiemu z Video- World Lublin za dodanie polskich napisów do filmu